Columns > Natuur

Hertjes en konijntjes tussen de hennep

Het is niet meer vanzelfsprekend dat jongeren hun vrije tijd in de natuur doorbrengen. Ze kiezen liever voor de computer, tv-kijken en bijbaantjes dan voor lekker ravotten in de natuur. Bijna de helft van de kinderen speelt minder dan een half uur per dag buiten. Er zijn ook waarschuwingen voor een toename van overgewicht bij kinderen. Wanneer je kinderen vaker buiten laat spelen in de natuur geeft dat een beter resultaat dan gewoon sporten. Waarschijnlijk omdat buiten spelen veel natuurlijker is. Ook heeft de natuur positieve invloed op de concentratie van kinderen en hun gedrag. Buiten zijn geeft zelfvertrouwen, stimuleert de ontwikkeling, vermindert agressie en er is minder kans op overgewicht.

Het gaat niet goed met kinderen en de natuur. Volgens onderzoek van Alterra komen de meeste kinderen weinig met de natuur in aanraking. Paarse koeien, gele eenden, kinderen krijgen hun kennis van de televisie of uit boeken. En te vaak geloven ze het beeld wat ze voorgeschoteld krijgen. Sommige kinderen denken zelfs dat er leeuwen en tijgers rondlopen in de bossen van Nederland. Dit is de natuur die ze kennen van veel natuurprogramma's. Is dat erg? Ja, want wanneer jongeren geen binding met de natuur hebben, maken ze zich ook geen zorgen over natuurbeleid. Dieren met een hoog knuffelgehalte zoals hertjes of eekhoorntjes die mogen blijven en natuurlijk de hennep, maar insecten, brandnetels of ratten die kunnen rustig verdwijnen. De natuur zou je moeten proeven, ruiken, voelen om er echt een binding mee te krijgen. Kinderen zijn tenslotte de natuurbeheerders van de toekomst.

Veel ouders beïnvloeden wat hun kinderen in hun vrije tijd doen. Bijna de helft van de ouders geeft echter aan dat tijdgebrek de belangrijkste reden is om niet vaker met de kinderen de natuur in te gaan. En 40% van de ouders maakt zich veel zorgen over de veiligheid als hun kind alleen buiten speelt. Ouders en hun kinderen hebben het druk. De woonboulevard is op zondag beter bezocht dan het bos.
Nederland heeft zo langzamerhand een kijknatuur. Veel natuurorganisaties willen terug naar een gebruiksnatuur met meer trapveldjes waar kinderen lekker kunnen struinen zoals in de speelbossen van Staatsbosbeheer. Ouders kiezen liever voor rubberen tegels en speeltoestellen, dat is veiliger, maar voor jongeren is daar weinig te ontdekken. Ook viezigheid zien sommige ouders als een probleem, maar vuil worden mag en een geschaafde knie ook.

Bestaat Nederland in de toekomst uit asfalt, met kleine natuurgebieden met hertjes en konijntjes tussen de hennep? Wanneer we onze aandacht niet alleen op de economie richten, maar ook op de natuur, zijn er kansen genoeg. Er zijn al Kamervragen gesteld, en het project Natuur-Wijs wil buiten natuuronderwijs terug naar het onderwijs brengen.
Ouders en de school kunnen ook veel doen. In sommige gemeentes zijn er natuurouders, dit zou net zo gewoon kunnen zijn als leesouders. En de natuur is overal, op het grasveld tussen de straattegels op balkon. Overal zijn planten en beestjes. Dus ga naar buiten, laat kinderen lekker bewegen en doe zelf natuurlijk mee!

Verschenen in Zinfo