Artikelen > Gezondheidszorg
Studeren met een handicap
Ben je doof, dan heb je het lastig bij een college. Zit je in een rolstoel
hoe kom je dan in de les op de tweede verdieping? En ben je spastisch,
hoe ga je dan je aantekeningen maken? En als je een niet-zichtbare chronische
ziekte hebt, wie neemt je dan serieus. Betekent dat, dat je niet kunt studeren?
Is het zo dat je met een handicap automatisch in de Sociale Werkplaats
terechtkomt? Waarom? Je studeert toch met je hersenen, niet met je lichamelijke
handicap!
Tijdens je studie zul je echter door beperkingen niet altijd alles kunnen
volgen. Sommige mensen zullen overtuigd moeten worden dat je ondanks je
handicap wel degelijk kunt studeren. En naast je studie zul je waarschijnlijk
nog genoeg belemmeringen tegen komen. Zoals bezoek aan de bibliotheek of
het uitgaansleven. Richt je in eerste instantie op je mogelijkheden en
je sterke kanten. Daarna kun je proberen creatieve oplossingen te verzinnen
voor de hindernissen.
Niemand weet exact hoeveel jongeren met een handicap er nu precies aan
hogescholen of universiteiten studeren. Dat het percentage erg laag is,
is wel zeker. Waarom er zo weinig studeren, daar zijn wel ideeën over:
- Gebrek aan voorlichting
- De verwachtingen van de maatschappij
- De gebrekkige fysieke toegang tot gebouwen
- Het ontbreken van voorzieningen
- Moeilijk te vinden stageplaatsen
- Het (ontbreken) van beleid op de onderwijsinstellingen zelf
- Gebrek aan budget bij onderwijsinstellingen
De instroom in het middelbaar onderwijs is veel groter. Dus hoeveel studenten
kiezen onder hun niveau? Helaas zijn er niet genoeg gegevens voorhanden
om een antwoord te kunnen geven. En iedere situatie is weer anders.
Een handicap hoeft niet altijd een hindernis te zijn voor een HBO-diploma,
dat wordt vaak genoeg bewezen.
Een voorbeeld: Erwin Boven. Hij is 32 en
heeft in 1998 de HEAO afgerond. Hij heeft een handicap, hoewel hij
er zo natuurlijk mee om gaat dat je dat wel eens vergeet, hij is
spastisch. Erwin heeft niet voor de gezondheidszorg gekozen, hij
geeft persoonlijke coaching d.m.v. zijn eigen bedrijf 'Go up'.
Welke beperkingen ben jij tegengekomen tijdens je studie?
Mijn problemen vielen wel mee, dat kwam door de ondersteuning vanuit
de school (de Hanzeschool in Groningen red.). Ze gingen erg soepel met
mij om. Het eerste jaar had ik ook al meteen een hele fijne klassenleraar,
dat hielp.
Er waren wel eens wat kleine ergenissen. Ik maakte de tentamens op
een computer van school. Soms stond deze niet opgesteld in het tentamenlokaal.
Logistiek foutje. Als mensen bereid zijn om creatief mee te denken en actief
helpen oplossingen te vinden, is er heel veel mogelijk.
Wat heeft je gestimuleerd om dit te bereiken?
Vanuit de middelbare school (een Mytyl school) zijn we op excursie
geweest naar de Sociale Werkplaats. Wat mij opviel, was dat, (vijftien
jaar geleden) door de reguliere werknemers erg denigrerend werd gedaan
over de mensen met een handicap. Er werden grove grappen gemaakt. Bijvoorbeeld
"Ik heb liever dat jij dit zegt, dan iemand met zijn volle verstand". De
grappenmaker zelf moest het hardst lachen. Vanuit de school werd over het
algemeen tegenover veel mensen de Sociale Werkplaats als één
van de twee mogelijkheden geopperd. De andere mogelijkheid was een activiteitencentrum.
Ik besloot toen dat ik wilde studeren.
Daarnaast heeft het GAK ook geholpen. Toen ik naar de MEAO ging, had
ik een computer nodig. Het GAK wilde de computer niet verstrekken, omdat
ze er van uit gingen, dat ik toch nooit betaald werk zou krijgen. Daardoor
werd ik enorm uitgedaagd om te laten zien dat ik de MEAO wel kon afronden.
Weer een stimulans om het tegendeel te bewijzen. Dus bleef ik onthouden
in plaats van intypen, maar ja dat was al zo vanaf de lagere school. Ik
heb de computer uiteindelijk wel tot mijn beschikking gekregen, omdat ik
toevallig draagkrachtige ouders heb.
De decaan op de HEAO heeft een gigantische rol gespeeld. Dat is de coördinerende
factor geweest. Ik heb de opleiding niet in vier jaar, maar in zeven jaar
gedaan. Zij heeft gezorgd voor het tijdschema, en de coördinatie geregeld.
Ook heeft de school het notebook voorgefinancieerd, die ze voor mij aangevraagd
hadden bij het GAK.
Wat vind je van de houding van studenten met een handicap?
Het initiatief moet wel bij je zelf liggen. Anderen regelen niet alles
voor je. Je moet een pro-actieve houding hebben. Wat ik van veel mensen
met een handicap hoor, is dat het zo vervelend is, dat ze zo veel zelf
moeten regelen. Het is je eigen verantwoording en jouw toekomst. Dus moet
je er zelf achteraan.
Hoe denk je dat men meer jongeren met een handicap kan stimuleren
om te gaan studeren?
Door er vanuit te gaan dat ook mensen met een handicap studeren. Over
het algemeen worden jongeren met een handicap vanaf het eerste moment beschermd
tegen tegenvallers. Door al die goede bedoelingen worden ze te veel gewezen
op hun beperkingen en te weinig gestimuleerd om hun grenzen te verkennen.
Hier kan een taak voor de gezondheidszorg liggen. Vaak komt de hulp
voor mensen met een handicap toch daar vandaan. Vandaar uit kun je mensen
ook op een positieve wijze stimuleren. De beste manier is om te kijken
naar de mogelijkheden die iemand heeft in plaats van naar de beperkingen.
Het lijkt alsof het gaat om voorzieningen, maar het gaat om de houding
van de student en de omgeving.
Denk je dat het mogelijk is voor mensen met een handicap om in de
gezondheidszorg te werken?
Waarom niet? Dit is natuurlijk heel afhankelijk van de soort handicap.
Als je doof bent kun je lichamelijk de gezondheidszorg aan. Waarom zou
een blinde geen fysiotherapeut kunnen zijn? En een beroep als bijvoorbeeld
psychotherapeut. Waarom zou ik dat niet kunnen?
Het gaat allemaal om de attitude:
Als je een gehandicapte bent, dan is het je identiteit. Als je een
handicap hebt, dan is dat een stukje van jou, maar dan ben je niet.
Ik heb een handicap. Ik heb ook een HBO-opleiding afgemaakt.
Informatie:
Erwin BovenVoor vragen
of reacties op het artikel. Of e-mail.
Handicap
en Studie. Informatie en advies voor studenten met een handicap,
hun ouders en onderwijsinstellingen.
Jopla platform
van jongeren met een handicap.
Headlight
Aanpassingen voor mensen met een handicap. Advies voor therapeuten.
©Jolanda Pikkaart.
Deze tekst wordt uitsluitend aangeboden voor persoonlijk gebruik.
|