Jolanda Pikkaart tekstschrijver freelance journaliste en schrijfster
 
Artikelen > Natuur > Lesmateriaal: Kinderen en natuur

Lesmateriaal: Kinderen en natuur

Hoe blijven planten leven?

Leeftijd

  • 4-6 jaar
Doel
  • In deze les leren de kinderen hoe planten zichzelf beschermen om te kunnen overleven.

Kinderen trekken een jas aan als het koud is en smeren zonnebrand op tegen te veel zon. Ook planten beschermen zich. Tegen de kou, extreme hitte of tegen dieren en mensen. Dit kun je doen met stekels of doorns of met slimme trucs om water op te kunnen zuigen.

Hoe beschermen planten zich?
Pluk een weegbree en een brandnetel met tuin- of huishoudhandschoenen en neem die mee voor het kringgesprek.

Laat de kinderen de brandnetel zien. Vraag aan de kinderen waarom je brandnetels moet plukken met handschoenen aan. Ze prikken. Vraag de kinderen of zij ook wel eens door een brandnetel zijn geprikt. Hoe voelde dat? Wat doen ze nu als ze brandnetels zien? En zullen veel dieren brandnetels eten? Leg de kinderen uit dat het heel slim is van de brandnetel om te prikken. Dieren zullen de brandnetels niet zo snel opeten en ook mensen blijven uit zijn buurt.

Vraag de kinderen of ze nog andere planten weten die zich beschermen. Waarschijnlijk zullen ze de roos noemen en de cactus. Vraag de kinderen wat zij doen als het koud is (kachel aan, jas aan) en wat ze doen als het warm is (zwembadje, ijsje, kleren uit). Ook planten beschermen zich. Tegen de kou, extreme hitte of tegen dieren en mensen. Een cactus verzamelt water en heeft stekels in plaats van bladen omdat naalden minder water nodig hebben. En weinig dieren zullen proberen de cactus op te eten, want ze houden niet van eten dat prikt.

Brandnetelsoep maken
Nodig

  • Doeblad

Neem de kinderen mee naar het schoolplein of een plantsoentje in de buurt. Ze mogen nu brandnetels zoeken, zonder ze aan te raken. Pluk zelf brandneteltopjes. Laat de kinderen zien dat de brandnetel alleen aan de bovenkant van de bladeren prikt. Naast de brandnetels staat de weegbree. Wanneer kinderen zich prikken, dan helpt het sap uit het blaadje van de weegbree. De brandnetelblaadjes kunnen in een mandje mee naar de klas. In brandnetels zitten veel vitamines. De brandnetel is ook een fijne plant voor vlinders. Er komen wel 50 soorten vlinders op af.
Vraag de kinderen of ze straks brandnetelsoep willen. Waarschijnlijk zullen ze nee, roepen. Leg uit dat brandnetel lekker smaakt en dat hij niet meer prikt als je hem hebt gekookt. Vul de soep aan met bouillonpoeder en eventueel vermicelli.

Mos
Nodig

  • Een bak met keukenpapier
  • mos
Laat de kinderen als het niet regent wat droog mos zoeken op het schoolplein. Neem het mos mee naar binnen. Vraag de kinderen wat ze er van vinden? Waarschijnlijk zullen ze denken dat het dood is. Doe het mos in de bak en laat de kinderen en wat water over heen gooien. Het mos zuigt het water op en wordt weer groen. Vraag de kinderen hoe het mos dat doet. Laat zien dat er geen wortels aan mos zit. Vraag aan de kinderen waar je mos kan vinden (op de grond, stenen, bomen) en waarom het handig is dat mos van boven water kan ‘drinken’ om zo te overleven.

Plant maken
Nodig

  • knutsel materiaal

De kinderen mogen nu zelf een plant maken die zich kan beschermen. Ze kunnen daarbij allerlei materialen gebruiken.

Doeblad
Brandnetelsoep maken
Illustraties: ik heb wel een foto van brandnetels plukken.

  1. brandnetel
  2. weegbree (eventueel ook zuring en hondsdraf, is misschien teveel)
  3. foto blad met brandharen aan bovenkant
  4. illustratie plukken jonge blaadjes
  5. illustratie blaadjes in de pan
  6. illustratie soep eten
©Jolanda Pikkaart, verschenen in Natuur aan de basis