Jolanda Pikkaart tekstschrijver freelance journaliste en schrijfster
 
Artikelen > Gezondheidszorg > Leven met een depressie(patiënt)

Leven met een depressie(patiënt)

Steeds vaker lezen we over psychische problemen, maar toch is het nog steeds een beetje taboe. Patiënten schamen zich om hiermee naar buiten te treden. Het zou je carrière wel eens kunnen schaden! Het is veel makkelijker om over lichamelijke klachten te praten. Toch is er iets dat bij veel psychische problemen helpt: erover praten! Het kan de problemen beter hanteerbaar maken.

Wat is een depressie:
Veel mensen hebben een depressie zonder dat ze dit zelf beseffen. Depressiviteit kan variëren van een lichte tot een zeer ernstige vorm. Als de neerslachtigheid niet de boventoon voert, denken mensen eerder aan een lichamelijke ziekte. Maar er is een duidelijk verschil tussen gewone stemmingsveranderingen en depressie.

Meestal weten we waarom we verdrietig zijn. Het is normaal dat het verdriet na een tijdje weer overgaat. Maar een depressie lijkt vaak zonder duidelijke aanleiding te beginnen en kan weken, maanden of zelfs jaren duren. Tijdens een depressie wordt nergens meer plezier aan beleefd, het is alsof het gevoel dood is. Vaak verzorgt men zich niet meer en komt de deur niet meer uit. De patiënt raakt in een toestand waarin hij nauwelijks meer openstaat voor wat het leven te bieden heeft.

Wat zijn de symptomen van een depressie?
Hoe is te zien of iemand depressief is? Een eerste signaal is vaak dat de persoon in kwestie zich anders begint te gedragen. Iemand die vroeger altijd opgewekt en vriendelijk was, is bijvoorbeeld prikkelbaar en teruggetrokken. Hij voelt misschien niets meer voor zaken waar hij vroeger veel plezier aan beleefde. Een andere mogelijkheid is dat hij slaapproblemen begint te krijgen of dat zijn eetlust begint af te nemen. Ieder mens is uniek en daarom kunnen de symptomen van depressie heel erg verschillen van persoon tot persoon. Wanneer iemand langdurig somber is, dan spreken we van een depressie. De patiënt neigt tot piekeren, en ziet problemen waar hij ze anders niet zag. Soms gaan de gedachten alleen nog maar in een klein kringetje; "Ik ben mislukt, ik heb alles fout gedaan, het komt nooit meer goed, er is geen toekomst meer voor mij". Daarnaast kunnen suïcidale neigingen voorkomen.

Welke problemen zijn er bij de opvang:
Een ex-patiënt heeft, via newsgroups en e-mail, patiënten benaderd en gevraagd naar hun ervaringen. Daaruit blijkt dat veel depressieve mensen vinden dat ze niet goed zijn opgevangen. De reacties naar de hulpverlening toe verschillen. Daarnaast hebben wij ook contact gelegd met depressieve patiënten en de omgeving.

Wat ziet men als oorzaken van dit gebrek aan opvang:

  • Onkunde, de omgeving weet niet hoe men met zo'n patiënt moet omgaan.
  • Patiënten schamen zich om er over te praten
  • De directe leefomgeving (partners, ouders, kinderen) weten niets over de ziekte,
  • De hulpverleners geven door tijdgebrek te weinig voorlichting aan de omgeving.
  • Depressiepatiënten kunnen ontzettend vervelende mensen zijn voor hun omgeving (waar ze uiteraard zelf niets aan kunnen doen),
  • Psychiaters richten zich vaak te veel op medicijnen

Professionele opvang:
Aan iemand in een depressie vertellen, dat hij het allemaal wat positiever moet zien, en dat er een oplossing is, maakt de depressie vaak niet beter. De patiënt moet ontlast worden van al te drukke taken en verantwoordelijkheden. Hij heeft de kracht en de energie niet om zijn gewone taken te verrichten. Tekortschieten drukt hem nog verder de grond in. Een belangrijke stap is om voor regelmaat te zorgen en voor overzicht in het dagelijks leven van de patiënt. Plan elke dag één activiteit in en creëer elke dag ruimte voor rust. Dat is soms moeilijk omdat de patiënt er de zin niet van inziet, en het ook niet uit zichzelf kan opbrengen. Toch moet hier zeer dringend op worden toegezien door de arts en de betrokkenen. Een depressieve patiënt in bed wordt nog depressiever.

Hulpverleners dienen er ook rekening mee te houden dat depressieve mensen niet of nauwelijks keuzes kunnen maken. Daarom zal de hulpverlening daarbij moeten begeleiden en de keuzes motiveren. Ook goede voorlichting aan de omgeving is belangrijk. Familieleden en vrienden kunnen de patiënt ondersteunen bij de genezing.

Tips voor omgeving:
Leven naast iemand die depressief is, kan heel zwaar zijn. Soms voelt men zich schuldig. Vaak wordt raad gevraagd omdat het voor de betrokkenen bij een depressieve patiënt vaak zeer moeilijk is om met de patiënt en zijn ziekte om te gaan. Men voelt zich machteloos. Vaste richtlijnen over: "Hoe te handelen bij een depressieve patiënt" zijn er niet te geven. Naast de punten die besproken zijn, is er wel enige houvast te geven. De patiënt te helpen zijn depressie te verdragen: en dan vooral samen iets gaan doen, actief blijven. Maar hoe raar dat ook lijkt.... het is beter als je je niet te intensief bezig houdt met betrokkene. Probeer de patiënt af en toe een beetje te 'laten'. Wees niet te kritisch en ook niet weer te veel betrokken. Het is moeilijk om hierin de juiste balans te vinden. Wellicht voel je je af en toe boos en machteloos vanwege de situatie. Probeer die gevoelens te accepteren. Praat erover met de betrokkenen zelf of met een persoon die je vertrouwt. Zorg dat je zelf niet overbelast wordt. Roep tijdig hulp in van anderen als dat nodig is en zorg voor ontspanning voor jezelf. Maak concrete afspraken over de dingen die je samen doet. Probeer meer te weten te komen over de ziekte.

Het leven met een depressiepatiënt is verre van simpel, dus als omgeving kun je hulp best gebruiken. Zoek zelf hulp, in praatgroepen, bij de hulpverlener van de patiënt, bij een vertrouwd persoon, kortom, zoek hulp daar waar je je het beste thuis voelt. Zorg voor eigen ontspanning. Niemand kan het aan om dag in dag uit met deze ziekte bezig te zijn, hou dus je verenigingen, sporten, uitgaan, kortom je ontspanningsmogelijkheden aan, of breidt ze zelfs uit. Toon geen medelijden. Een troostrijk woord of gebaar is goed, maar de zucht, wat is het toch erg met je, zal de patiënt alleen maar verder de put in helpen. Van medelijden wordt niemand beter. Toon liefde en respect. Dat helpt het beste. En ga gewoon op gelijke hoogte om met een depressiepatiënt. Ze zijn niet gek, kinderlijk of wat dan ook, het zijn gewone mensen met een ziekte. Biedt een arm om de schouder aan.

Lichaamsbeweging – sporten, stevig wandelen – kan een (lichte) depressie verbeteren.

En ook al is er weinig inbreng van de patiënt, blijf praten en kaartjes sturen etc.

Als de patiënt extern opgevangen wordt; houdt er dan rekening mee dat hij in het weekend vaak vrij is, en dat er dan dus een gat valt.

Bij interne begeleiding kan de familie een gesprek aan vragen voor de status van het familielid bij de opvang. Dit kan aanvullend zijn, zowel voor de familie als voor de opvang.

Alles bij elkaar genomen, wordt één ding wel duidelijk: het helpen bij een depressie is meestal een kwestie van het helpen verbeteren van zowel lichamelijke gezondheid (bepaalde medicijnen, andere voeding, meer bewegen) als van geestelijke gezondheid (praten, helpen bepaalde gedachtes en gedrag te veranderen). Maar de motivatie van de patiënt is bij dit alles toch wel onontbeerlijk.

Voor direct contact met een lotgenoot: h.gruijters@hetnet.nl

Als u het niet meer weet, e-mail vraag@korrelatie.nl of bel 0900-1450

Meer informatie kunt u vinden op de volgende links:

Korrelatie met informatie over depressie.

Nance's depression support page!
Depressie Informatie Punt
Wat doe ik aan een depressie
GGD over depressie
Psychowijzer
Jongeren met een depressie
stress.pagina.nl
onthaasten.pagina.nl
Burnin
Newsgroup: nl.gezondheid.psychiatrie

©Jolanda Pikkaart.
Deze tekst wordt uitsluitend aangeboden voor persoonlijk gebruik.